Category Archives: Community

Het grote repareeronderzoek Textiel

Het grote repareeronderzoek Textiel

2019

partners
DOEK vzw
Netwerk Bewust Verbruiken
Vlaanderen Circulai

Op maandag 10 juni 2019 kwamen 15textielreparatie-experts met een hart voor textiel en duurzaam hergebruik samen bij DOEK vzw in Mortsel. Elke deelnemer stelde kritische vragen: “Waarom wordt alle kleding gemaakt voor standaard maten terwijl we juist allemaal zo verschillende vormen hebben? Waarom kan de industrie tegenwoordig geen kwaliteitsvolle kledingstukken meer leveren? Wat is er nodig om terug kledingstukken van betere kwaliteit aan redelijke prijzen te kunnen leveren? Wat is het verschil tussen ecologische kleding en niet-ecologische kleding?”

Kostbare tijd en vervuiling – hoe keren we het tij?
We raken niet uitgepraat over kleding, textiel reparatie en wetgeving die zoveel verspilling zou moeten voorkomen. De beperkte tijd dwingt ons de discussie te staken, maar eigenlijk wil iedereen meer. Meer uitwisseling en samen zoeken naar mogelijke voorstellen en adviezen voor één van de meest vervuilende industrieën die er momenteel bestaat.

Heel anders was het nog 30 jaar geleden. De mode-industrie en de fast-fashion van de grote ketens hebben hier verandering in gebracht. Met kinderarbeid, sociale misstanden enecologische rampen. Hoe is het zo ver kunnen komen? En hoe keren we het tij?

Een van de heldere en doeltreffende opmerkingen die gemaakt wordt door de groep is:

“Als mensen doorhebben hoe lang het duurt om iets te maken, dan beseffen ze dat de kleding veel te goedkoop is.”

Sensibiliseren over dit thema is ook één van de rollen die de repair-ateliers opnemen. De meeste mensen beseffen niet hoeveel werkuren, water (voor het kweken van katoen, het verven van stoffen) en vervoer gestoken wordt in een kledingstuk en wat de impact hiervan is op het milieu.

We onderzochten verschillende kledingstukken. Wat gaat er snel stuk? Hoe bepaal je of een stuk nog te herstellen is? Als het niet meer te herstellen is, hoe geef je het een nieuw leven? Wat is er nodig tijdens het ontwerpproces om een kledingstuk een langer leven te geven? Hoe herken je kleding van kwaliteit? Hoe is iets afgewerkt?

Dit zijn vragen waar niet gemakkelijk een antwoord op te vinden is. Er is namelijk zo veel op de markt en het is niet evident om kwaliteit te vinden en te herkennen.

Lees meer

Probleem nummer 1: de rits

Ritsen gaan vaak kapot. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn ze vaak wel te repareren.

Wanneer je rits open gaat in het midden?
Het is vaak het glijdertje dat niet meer goed werkt , en wat dan vaak gedaan kan worden is het dichtknijpen van het glijdertje.

Pennetjes uit je rits?
Dat is niet zo makkelijk te repareren, maar een rits in zijn geheel vervangen kan zeker nog. Het kost tijd, maar het kan zeker de moeite zijn. Wanneer wordt het echt moeilijk? Als de rits te dicht op drukknoopjes bevestigd is. Dan moet je namelijk de drukknoopjes ook verwijderen, maar dan maak je gaten. Let dus zeker goed op als je een nieuwe jas met rits koopt: kijk goed of er geen knoopjes te dicht op de rits zijn bevestigd.

Het onderhouden van een rits?
Er werd ook aangeraden om een rits regelmatig in te wrijven met droge zeep of kaarsvet, op die manier blijft de rits goed lopen en voorkom je stroeve ritsen die snel kapot gaan.

Probleem nummer 2: kwaliteit van draad en naden

We spraken ook over de kwaliteit van draad en de verschillende naden. Zo heb je een Engelse naad en een Franse naad. Madam Zsazsa legt het ook uit in haar blog. We bekeken alle meegebrachte kledingstukken en zagen ook het verschil met de dubbelgestikte stukken en enkel gestikte. De afwerking aan de binnenkant is iets waarop in fast fashion altijd bezuinigd wordt, maar ook op de kwaliteit van het garen waar het textiel uit wordt gemaakt. Draden worden minder getwijnd dan voorheen. Twijnen is het samendraaien van twee of meer draden, meestal in tegenovergestelde richting van de draaiing van de gebruikte draden, om dikker en sterker garen te verkrijgen.

Kortom, op elk facet in de keten wordt er door de industrie gekeken of een kledingstuk met minder handelingen kan gemaakt worden, en zo nog sneller en nog goedkoper op de markt kan komen. Wat eigenlijk sowieso heel absurd is. Omdat het helemaal niet moeilijk is om mensen die kledingstukken in lageloonlanden maken eerlijk te betalen. Wij zouden het zelf amper merken in het eindbedrag. Het verschil zou ongeveer 0,5 euro zijn op de verkoopprijs.

Regelgeving is broodnodig

En zo komen we op het onderwerp regelgeving: regelgeving is hard en broodnodig! En we zijn het er allemaal over eens dat dit op Europees niveau moet gebeuren. Er moet een omslag komen, maar dat kan niet zonder wetten die voorkomen dat:

  1. mensen in erbarmelijke omstandigheden voor te lage lonen kleding maken.
  2. er miljarden liters water verspild wordt voor het kweken van katoen en het verven van stoffen.
  3. er jaarlijks tonnen kleding verbrand wordt enkel om de waarde van de verkochte stuks hoog te houden. De Europese Commissie heeft aangegeven meer te willen inzetten op het recycleren van kleding. Op dit moment wordt er maar een fractie van al het textiel gerecycleerd in plaats van verbrand.
  4. kleding zo gemaakt wordt dat het sneller slijt door gebruik van slechte draden en te dunne stoffen.
Alternatieven voor katoen

Van regelgeving sprongen we naar alternatieven voor katoen. Zijn er eigenlijk wel goede alternatieven? Lies Van Assche van DOEK vzw is heel duidelijk: het beste alternatief op dit moment is tweedehands kleding.

Wat met andere materialen?

  • Polyester: Een groot nadeel van veel synthetische stoffen is dat ze microplastic achterlaten in het water bij iedere wasbeurt. Inmiddels kennen we dan ook de keerzijde van de fleecetruien gemaakt van petflessen en is de boodschap: niet wassen! Het Duitse Langbrett maakte waszakken die een deel van de microplastics opvangt tijdens het wassen. Dit is echter geen oplossing en dit artikel legt dit duidelijk uit. Een voordeel van polyester is dat het hergebruikt kan worden, maar daar komt heel wat bij kijken.
  • Bamboe is veel duurzamer dan katoen. Een groot nadeel hier is echter het gebruik van chemicaliën bij het verwerken tot textiel. Meer info vind je in dit artikel.
  • Tencel of lyocell is gemaakt van houtpulp van de eucalyptus en duurzamer dan viscose omdat de gebruikte chemicaliën tijdens het proces in de kringloop blijven en hergebruikt kunnen worden. Lees meer in dit artikel.
Terug naar PROJECTEN

TOP-atelier

TOPatelier

TOP-atelier

TOP (Textiel Omschakelings Proces) atelier

2019 – 2021

concept
Lies Van Assche

partners
DOEK
Ivoc
Creamoda
Prospex Institute

een project van
DOEK en Villanella

met de steun van
Vlaanderen Circulair

Kunstenaars/ontwerpers
Caro Peirs van Tropas Eloïse
Maës & Audrey Werthle van La Gadoue
Veerle Tytgat & Sophie De Somere van Triptiek
Hannah Vanspauwen van Paule Josephe
Soraya Wancour van Studio AMA

TOP-atelier is een collectief onderzoeksproject (2019 – 2021) met de steun van Vlaanderen Circulair en wil aantonen dat het wél rendabel, opschaalbaar en marktvriendelijk kan zijn om in België hoogwaardige producten te maken van minderwaardige textielreststromen. 

Van TexUp naar TOP-atelier
In het project TexUp onderzochten we enkele jaren geleden reeds de verschillende mogelijke circulaire ontwerp- en fabricageprocessen met lokale textielreststromen. Een groep ontwerpers werd toen uitgedaagd om upcycling-producten te ontwerpen met afgedankt textiel van een Antwerps hotel. Upcycling is het creatief proces waarbij afval als een hulpbron wordt beschouwd. Materialen worden op een slimme manier hergebruikt, waardoor ze een tweede leven en functie krijgen. Uit TexUp leerden we dat er nog meer onderzoek en experiment nodig is omtrent het opschalen en vermarkten van upcycling producten. Wat vooral duidelijk werd, is dat lokale productie een must is. Echter is er momenteel niet genoeg aanbod om zo’n lokale productie te realiseren. Kwaliteitsnormen bij het vermarkten van upcycling producten moeten verder onder de loep genomen worden. En ook het duurzaam ophalen, verzamelen en sorteren van specifieke textielreststromen blijft een uitdaging. Het denkwerk tijdens TexUp én het ontstaan van een enthousiaste beweging rond de herbestemming van lokale textielstromen resulteerden dan ook in het ontstaan van TOP-atelier.

TOP-atelier in de praktijk
We maken werk van een sterk businessmodel en creëren, analyseren en testen nieuwe mogelijkheden in praktijk. Hiervoor gaan we in zee met verschillende Vlaamse confectieateliers. Die stellen hun specifieke knowhow en machinepark ter beschikking van ontwerpers en projectontwikkelaars die textiel reststromen een creatieve herbestemming geven. De oplossingen die TOP-atelier biedt, ondersteunen de (duurzame) mode-industrie in Vlaanderen en zijn een eerste stap in het opzetten van duurzame relaties binnen de industrie, specifiek voor upcycling. Het levert een bijdrage aan de beleidsdoelstellingen rond de transitie naar een circulaire economie.

We richten ons op een synergie tussen Vlaamse confectiebedrijven, sorteerders uit de sociale economie alsook ontwerpers en projectontwikkelaars die met restmateriaal aan de slag gaan. Dit partnerschap moet meer en betere mogelijkheden aanreiken om de textielmaterialen een nieuwe bestemming te geven en dit op een rendabele en sociaal verantwoorde manier. We betrekken ook de consument in het verhaal. We merken op dat de Vlaamse confectie-infrastructuur onderbenut wordt. Heel wat confectieateliers en hun machineparken worden vooral ingezet tijdens periodes van prototyping bij het stikken van modellen en kleine series, maar blijven regelmatig leeg staan. Er is dan ook heel wat ruimte en infrastructuur beschikbaar waar ontwerpers en projectontwikkelaars samen met de medewerkers van de ateliers aan de slag kunnen gaan met reststromen van textiel en aan re-manufacturing kunnen doen. Zo blazen we onze maakindustrie nieuw leven in en brengen we de productiestroom weer op gang, ook dát is circulaire economie.

TOP-atelier wil de opgedane kennis verder verdiepen, maar biedt nu al oplossingen:

  • innovatieve sorteersystemen die een continue instroom van bronmateriaal kunnen garanderen
  • de voorbereiding op en het versnijden van bestaande kledingstukken
  • industrieel wassen

Ga zelf aan de slag
Onze gids biedt tips aan designers die willen werken aan het upcyclen van textielreststromen. Voor elke stap in de productieketen vind je de uitdagingen die TOP-atelier aan ging, de belangrijkste leerlessen en enkele tips & tricks, zoals contacten in de Belgische confectie-industrie.

TOP-atelier is een initiatief van IVOC, Creamoda, Doek vzw, Ecoso en Prospex Institute, met de steun van Vlaanderen Circulair.

Terug naar PROJECTEN

Zoektocht naar Afghaans textielerfgoed

Zoektocht naar Afghaans textielerfgoed



2019

kunstenaars/
ontwerpers/
onderzoekers/ makers
Nadia Mohmand
Lies Van Assche
Frieda Sorber
Staf Daems
Fehmida Shamsi
Suzzan Hotak
partners
DOEK
MoMu Antwerpen
MAS
Nadia Mohmand, Afghaanse borduurster en enkele andere borduursters, kunstenaar Lies Van Assche, curatoren Frieda Sorber (MoMu) en Staf Daems (MAS) gaan samen op zoek naar Afghaans textiel erfgoed in de depots en studiecollecties van het Mas en het MoMu in Antwerpen. De collecties worden opengesteld voor een ‘source community’ die aanwezig is in de hedendaagse stad. Door deze samenwerking met al de verschillende partners worden de begrippen ‘ ons erfgoed’ en ‘ onze traditie’ herbekeken en onderzocht.
Lees meer

Zoektocht naar Afghaans textiel erfgoed

Textielcollecties liggen opgeslagen in museumdepots en wachten om ontdekt, bekeken en erkend te worden. Niet alleen de ‘Afghaanse’ collectie van Momu en het Mas in Antwerpen maar ook andere collectiestukken en de studiecollectie waarbij borduurtechnieken gebruikt werden, zijn onderwerp van onderzoek. Treedt er herkenning op? Zijn er overeenkomsten in technieken? Lijkt het materiaal (textiel en garen) op het materiaal dat de Afghaanse vrouwen zelf gebruiken? Hoe gaan zij om met het begrip erfgoed? Visueel antropologe Wendy Van Wilgenburg maakt in opdracht van het MAS een film over het Meester Leerling traject van Nadia Mohmand en Lies Van Assche. Van september 2019 tot december 2020 filmt ze ateliersessies met meester en leerling, ontmoetingen en kennisuitwisseling en interviewt de meester buiten de atelier context. Deze zoektocht naar Afghaans textiel erfgoed is onderdeel van dit meester leerling traject. Nadia en Lies selecteren tijdens het depotbezoek stukken uit de depots en de studiecollectie van het MAS en MoMu. Een fotografe van het MoMu maakt foto’s van deze stukken. Aansluitend op het meester-leerling traject gebruiken Nadia en Lies dit bronnenmateriaal tijdens een Masterclass in AP-Arts in Antwerpen in februari 2020: Sporen Achterlaten/ Leaving Traces.

Terug naar PROJECTEN

Ones heart on ones sleeve

Ones heart on ones sleeve

Ones heart on ones sleeve

Textile narratives from the city

2019 – 2020

artistiek onderzoek
Lies Van Assche
promotor
Myriam Van Gucht
onderzoeksgroep
Royal Academy of Fine Arts – Antwerpen

Can textile objects, with their emotional value, create connections in a city ?

A piece of clothing or a scarf is not just an object to someone. People are inclined to have a feeling towards it; sometimes even to the extent that the piece of textile gets a very individual, affective value. The personal stories that belong to it, as they are available in all their diversity in a metropolitan context such as Antwerp, is what interests Lies Van Assche as an artist.

The affective dimension of the relationship of people to their physical textile objects, is the focus of the first part of this artistic research. What is the (reciprocal) relationship between the object and the person, and when is there an emotional value? Is the tactile and sensory aspect important in this relationship? Findings from this more theoretical research are then tested in the more concrete part of the research in which the artist moves into the city to let people speak for themselves about their emotional attachment to all sorts of textile objects.

Lees Meer

The textile objects with emotional value are as diverse as the personal stories that are linked to them and as diverse as the background of the people who tell these stories. In this phase a dialogue is set up with a varied group of people, in order to get a grip on what the emotional bond with textiles could be like. How to approach this dialogue (in a series of physical meetings) is also part of the research: how do you engage in conversation, with whom, within what framework, if you want to surface stories about history, identity, loss, comfort, love, sensuality, …? In this sense, the intention is to develop a strategy that is both anthropological and artistic in nature, and to use an artistic approach to test methodologies that are comparable to those in anthropology. All the more since in the entire research, the contrast between the immaterial memory and the transient materiality of the physical textile object is a point of attention. The artefact is kept to materialize the immaterial – a memory, a feeling – but is itself subject to time, natural, accidental or intentional decay.

The artist enters the social field and tests different methods, acquires knowledge and then returns with that knowledge to her artistic practice.

This artistic research project is where art is created as a source of information about ourselves, the other person and the world around us. In this sense, the research is also situated in a social context. An underlying motivation in this respect is social sustainability, by preserving emotional oral history, and setting up links between people and art on a qualitative level, within the city.

Terug naar PROJECTEN

Contact Maarten Inghels

contact-maarten-inghels

CONTACT

Een co-creatie borduurproject tussen Maarten Inghels, Nadia Mohmand en Saleha Mohmand

2018

concept
Maarten Inghels ​

borduurwerk
Nadia Mohmand
Saleha Mohmand

Maarten Inghels (°1988) is dichter en schrijver. Hij bedacht ‘De eenzame uitvaart’ een literair en sociaal project waarbij dichters voor eenzaam gestorvenen een persoonlijk gedicht schrijven en dit op de uitvaart komen voordragen. Het is een laatste saluut aan mensen die meestal uit de boot vielen tijdens hun leven en dan ook zonder aanwezigheid van familie of vrienden worden begraven. Er is enkel nog het kleine ritueel: de kist op schragen, de bloemen en het gedicht. Vanaf 2016 tot 2017 was hij de officiële stadsdichter van Antwerpen Zijn gedichten verschenen als tatoeage (“Honger’), als enquête waarin hij de staat van de samenleving opvroeg (“Volksbevraging’), en werden geplant met eetbare zaadjes (“Wanneer wij zomer zaaien in elkaar’). Ook maakte Inghels een voettocht langs de Schelde van bron tot monding, om de stroom te controleren op onregelmatigheden en oneffenheden. Met “The Invisible Route’ publiceerde hij een kaart met daarop alle camera’s in Antwerpen en de laatste route om onzichtbaar door de stad te dwalen. Met het boek Contact verbindt Maarten Inghels nieuwe poëzie, beeld en performance. Voor de luxe editie van het boek borduurden Nadia en Saleha met rode draad een dichtregel op een katoenen zakdoek.

(Onderbreekt.) Zullen wij in een knoop liggen, de armen draadjes? Zullen wij aan de achterkant van de dag schimmen schilderen, zullen wij ons inwrijven met de schemering van de straat? (Pauze.) Zullen wij een wandelende schaar worden, de gedachten openknippen, zullen wij een walvis met een ontgoocheld jongetje ingeslikt? (Veelbetekenende stilte.)Zullen wij de schaduw van een onsterfelijke imiteren, zullen wij een verwonderde? Volmaakt tezamen vallen in een open mond, zullen we dan wat zeggen? Het zuivere zeggen of het schorre schreeuwen? Zullen wij in een tegenbeweging liggen? (Het hart piano.) Na mij zeg mij na. (Einde.)

Terug naar PROJECTEN

Wie is er bang van Fatima Sultan?

Wie is er bang van Fatima Sultan?

Een geborduurd ontmoetingsspel voor vrouwen

2016

een artistiek co-creatie project tussen kunstenaar Sara Dykmans en Afghaanse borduursters uit de community van DOEK

Een cirkel van vrouwen rond een spel. Sommigen zijn geboren in Afghanistan, andere hier. Jij bent één van hen. Een gelegenheid om elkaar in een intieme omgeving te ontmoeten en ongecensureerd vragen te stellen, voorbij taboes en gêne. Een uitwisseling van verhalen in woorden, geuren en kleuren. Op een speelse en artistieke manier gaat dit project op zoek naar een context waarin mensen elkaar écht kunnen ontmoeten en waarin solidariteit een kans krijgt.

Ik voel bij dit spel dat het iets invult wat we massaal als Belg missen. Ik vond het confronterend om 2,5u in een rust terecht te komen waar je met een klein groepje aandacht voor mekaar hebt en vragen stelt die ik soms liever niet aan mezelf stel…
Jo-An, Antwerpen

Terug naar PROJECTEN

Tour d’Anvers

Tour d’Anvers

TOUR d’ANVERS

Een reizende workshop Afghaans borduren

2015

partners
MAS
MoMu
Atelier Assemblé
AsielcentrumLinkeroever
Toneelhuis
Turkse moskee Everaertstraat
Kerkgemeenschap de peperbus
met de steun van
Stad Antwerpen
Vlaamse Overheid
Federaal Impulsfonds
Migrantenbeleid

Voor Tour d’Anvers koos DOEK zeven bijzondere locaties uit, waar Afghaanse borduursters hun uitzonderlijke expertise zullen doorgeven aan de cursisten.Op verkenning door de stad, leer je van Afghaanse vrouwen traditionele borduurtechnieken. In hun moederland worden deze handwerktechnieken nog steeds van generatie op generatie doorgegeven. De schatkamers van hun traditie zorgen voor een leerrijke ervaring en een stevige dosis gezellige ontdekking.
Locaties:
Rode Kruis opvangcentrum
Linkeroever Atelier Assemblé
MAS
Peperbus (Sint-Janskerk Borgerhout)
Modemuseum provincie Antwerpen
Moskee Imam-Buhari
Toneelhuis (Bourlaschouwburg)

Terug naar PROJECTEN

TexUp

TEXUP

Upcycling Labo voor een lokale
textielreststroom

2015

concept
Lies Van Assche
Leen Hammenecker
een project van
DOEK en Villanella
met de steun van
Stad Antwerpen
KBC
Ontwerpers
Laura Caroen
Neri De Meester
Katrijn Van de Velde
Erez Solo Rimon
DUO°BARABARA

TexUp biedt ontwerpers een kader voor praktijkgericht, innovatief onderzoek om de mogelijkheden en beperkingen van ontwerp- en fabricageprocessen te onderzoeken met een lokale textielreststroom. Vernieuwend omgaan met achtergebleven en afgedankt textiel van een Antwerps hotel,dat was de uitdaging die het project TexUp stelde aan een groep makers/ontwerpers/ kunstenaars. Laura Caroen, Neri De Meester, DUO°BARABARA, Erez Solo Rimon en Katrijn Van de Velde kregen twee maanden de tijd om van dit tweedehands materiaal een nieuw eerstehands product te maken en het zo terug tot leven te laten komen.

Terug naar PROJECTEN

Ilke Cop

Ilke Cop

Ilke Cop

Co-creatie voor collectie Ideal Vice

2015

design
Ilke Cop

borduurwerk
Nadia Mohmand

Het label ILKECOP staat voor duurzame mode. Designer Ilke Cop wil haar collecties op een verantwoorde manier produceren: lokaal en in eerlijke werkomstandigheden. Als een statement tegen wegwerpmode onderscheidt ze zich met een high end merk waar uniek kleurgebruik en design centraal staan. De overspoeling van de markt met goedkope massaproducten vormt ook een bedreiging voor traditionele technieken en ambachten die dreigen verloren te gaan. Voor de geborduurde stukken van haar collectie Ideal Vice werkte Ilke samen met DOEK.

Terug naar PROJECTEN

van hoteluniform tot kelnerschort

van hoteluniform tot kelnerschort

van hoteluniform tot kelnerschort

Upcycling project voor een Antwerps hotel

2015

concept & ontwerp
Lies Van Assche

uitvoering
Gulia Azratova
Mahdi Ajobi
Eva Wens

In een hotel wordt er heel wat textiel verzameld op een jaar. Vaak belandt dit op de afvalberg. Stadslab2050 bracht Radisson Blu Astrid-hotel in Antwerpen in contact met stadslaborant Lies Van Assche van DOEK om na te denken over het hergebruik of de herbestemming van deze verschillende textielreststromen.De eerste uitdaging was om oude uniformen een nieuw leven te geven. Een groot deel van het hotelteam draagt een uniform. Ook dat verslijt natuurlijk. Een eerste project tussen DOEK en Radisson is de upcycling van hotel uniformen naar kelnerschorten voor het restaurant en de bar.

Terug naar PROJECTEN
We gebruiken cookies en vergelijkbare technologieën om de diensten en functionaliteit op onze site mogelijk te maken en om je interactie met onze dienst te begrijpen. Door op 'Accepteren' te klikken, ga je akkoord met ons gebruik van dergelijke technologieën voor marketing en analyse. Bekijk het privacybeleid