Hoe vang je die grootstedelijkheid van een stad als Antwerpen in één beeld? Die vraag was het uitgangspunt voor een grootschalig community-art project ‘hetdoek’.

Beginpunt was een reusachtig doek en een uitnodiging aan alle bewoners van de stad om daar een spoor op achter te laten. Eindpunt was de onthulling van het nieuwe theaterdoek voor hetpaleis met gekleurde geborduurde sporen van meer dan 4500 handen, als blijvende herinnering aan hun verbeelding bij de stad en als collectief geschenk voor de komende generaties van de stad. Daartussen borduurden duizenden jonge en minder jonge handen samen aan een gemeenschappelijk kunstwerk dat nu als theaterdoek boven de grote scène hangt. Het voordoek is een geschenk van Antwerpenaren voor Antwerpenaren, van vandaag en morgen. Maar het hart van dit project waren de ontmoetingen rond naald en draad in het tijdelijk textielatelier dat mensen samen bracht. Rond de borduurtafels van hetdoek ontstaan de ontmoetingen, gesprekken en vriendschappen die sporen hebben gelaten in alle mensenlevens die bij hetdoek gepasseerd zijn.

Meester-borduursters van DOEK

De meester-borduursters van DOEK waren de gastvrouwen aan de borduurtafel en hielpen iedereen op weg, jong en oud, met of zonder ervaring. Zij zorgden ervoor dat iedereen zijn/haar eigen spoor kon trekken op een manier die hen het best paste, stelden gerust of moedigden aan waar nodig. hetdoek gaat niet overhet eindresultaat, maar over de connectie die mensen gemaakt hebben tijdens deze ontmoetingsateliers. Rond de borduurtafels van hetdoek ontstaan ontmoetingen, gesprekken en vriendschappen. Basisidee in die uitwisseling is dat iedereen van iedereen kan leren mits nieuwsgierigheid naar de ander: de Afghaanse meester-borduurster Nadia leert Maria een paar steken en oefent zo haar Nederlands. Maria deelt met Nadia hoe ze van haar grootmoeder leerde borduren maar dat sinds haar kindertijd nooit meer heeft gedaan en hoe ontroerd ze raakt van al die kleuren en sporen op het doek die haar spoor op gang trekken. Dat is de menselijke meerwaarde van dit project. 

Methodiek van ontmoetingsateliers

‘hetpaleis’ benaderde kunstenaar Lies Van Assche om het uitgangspunt te vertalen naar een een artistiek concept en artistieke vorm, een methodiek en een community. Het tijdelijke borduuratelier in hetpaleis kreeg de methodische onderbouw van een “ontmoetingsatelier”, een werkvorm bedoeld om gelijkwaardige, wederkerige ontmoetingen te faciliteren tussen mensen die normaal elkaar niet zo makkelijk tegenkomen. De samenkomsten draaien rond een ontmoeting met de ander en het verhaal van de ander, tijdens de uitvoering van een textiele handeling. De tactiele component zorgt zowel voor focus als voor openheid. Letterlijk iets om handen hebben creëert een onbevangenheid die essentieel is voor gelijkwaardige, wederkerige ontmoetingen. In het project dat vorm kreeg in hetpaleis kreeg deze werkvorm een lange adem waardoor de methodiek op een andere schaal zijn impact kon voortbrengen.

De meerwaarde van het project zit in de rijkdom van de community die rond het project ontstaan is. Elke steek op het hetdoek wijst terug naar die community van mensen die pas bij de onthulling allemaal verenigd waren maar onderweg elkaar via hun borduursporen of al bordurend leerden kennen.