OVER DOEK

MISSIE

Het artistiek textielplatform DOEK zet textiel in als middel en onderwerp voor maatschappelijke verandering. We organiseren ons in een textielplatform dat even beweeglijk is als de wereld waarin het tot stand komt.

Het platform is een transversaal en experimenteel model van en voor een meerstemmige community van kunstenaars, vormgevers, makers, ambachtslui, onderzoekers, sociologen, filosofen… die een brug willen slaan tussen de kunsten, andere sectoren en de publieke ruimte.

Textiel staat bij DOEK als gedeelde interesse en of materiaal centraal, als een venster naar anderen. Textiel in al zijn vormen speelt immers een rol in ieders leven, want iedereen heeft een connectie met textiel. Zo is er voor iederéén ook een connectie met duurzaamheid, identiteit en emotionele waarden.

DOEK realiseert haar missie aan de hand van: 

  • organiseren en faciliteren van ontmoeting en uitwisseling van kennis en expertise
  • ontwikkelen van ontmoetings-, leer- en werkplekken
  • aanbieden residenties voor ontwerpers, kunstenaars, ambachtslui, makers en onderzoekers
  • ter beschikking stellen van co-making atelier en machines voor textielprofessionals
  • verlenen van artistiek advies en coaching

VISIE

Textiel leeft en schrijft een geschiedenis van sporen, ervaringen en verhalen. Verhalen zijn de ideale manier om contact te maken, mensen te raken, en de samenhorigheid te vergroten. Verhalen raken ons en geven betekenis.
Elk project en elke actie bij DOEK ontstaat steeds vanuit “de ontmoeting”. In deze ontmoeting streven we steeds naar gelijkwaardigheid en wederkerigheid in het delen van kennis, kunde en ervaringen. We zorgen dat deze collectieve wijsheid optimaal wordt benut, en zichtbaar gemaakt.  

We zorgen voor een duurzame en veerkrachtige omgeving voor onderzoek en concrete experimenten. biedt als artistieke organisatie een spiegel voor de hedendaagse maatschappelijke context. We benaderen maatschappelijke uitdagingen met een artistieke blik en nemen de vrijheid en verantwoordelijkheid om kunst en creativiteit in te zetten als motor voor maatschappelijke en systemische verandering. 

We geloven sterk in de waarde van een meerstemmige cultuur als fundament van de samenleving, waarin de kunstenaar, maker, vormgever een rol kan opnemen als transformator voor systemische en duurzame verandering.

Het artistieke staat niet enkel centraal als een persoonlijke artistieke vertaling en expressie van wat er maatschappelijk gebeurt, maar DOEK zet ook aan tot collectieve reflectie en engagement. 

werking

Het textielplatform DOEK functioneert als connector, aanstoker, facilitator, ontwikkelaar en incubator voor de meerstemmige community van DOEK.

We ontwikkelen artistieke, educatieve, experimentele, innovatieve,  en social-design processen, projecten, concepten, tools en methodieken waarin maatschappelijke verandering en textiel de rode draad vormen.

We streven naar meerstemmige diversiteit over sectoren en disciplines heen, dit doen we door in samenwerking met of in opdracht van andere partners en organisaties te werken. 

Deze co-creatieprocessen slaan niet enkel een brug tussen diverse meerstemmige talenten, maar zetten ook aan tot transversale kruisbestuivingen tussen verschillende disciplines, sectoren, gemeenschappen en organisaties.

DOEK stimuleert ontwerpers, kunstenaars, ambachtslui, makers en onderzoekers, door een residentie aan te bieden om te onderzoeken, experimenteren,  reflecteren.

​We connecteren ook nieuwkomers met het uitgebreid netwerk en de community van DOEK. We geven hen de ruimte voor verdere talentontwikkeling en het ontdekken van nieuwe competenties. Zo wordt een residentie ook een taaloefenkans en een kans om hun sociaal en professioneel netwerk uit te breiden. Door deze ervaringen kunnen ze ook verder bouwen aan een professioneel portfolio in hun nieuw thuisland.

We hebben door en tijdens onze projecten afgelopen jaren onderzoek gedaan en expertise opgebouwd rond diverse thema’s:

CIRCULAIR EN DUURZAAM TEXTIEL

  • textielupcycling vanuit diverse textielreststromen
  • textielinnovatieve modellen
  • hergebruik van textielreststromen in de kunsten

TALENTONTWIKKELING

  • sociale en reguliere tewerkstelling van vluchtelingen in de brede cultuursector 
  • competentie-ontwikkeling van nieuwkomers tijdens onze projecten
  • empowerment van nieuwkomers                                       

ERFGOED EN KENNISDELING

  • overdracht en borging van divers en stedelijk immaterieel erfgoed
  • co-creatiemethodieken 
  • kennisdelingsmethodieken
    • co-creatiemethodieken
      textielupcycling vanuit diverse textielreststromen
      textielinnovatieve modellen
      hergebruik van textielreststromen in de kunsten
      circulair en duurzaam textiel
      textiel in de kunsten
      empowerment van nieuwkomers
      talentontwikkeling
      lokale en globale textielambachten
      overdracht en borging van divers en stedelijk immaterieel erfgoed
      kennisdelingsmethodieken
      sociale en reguliere tewerkstelling van vluchtelingen in de brede cultuursector
    • competentie-ontwikkeling van nieuwkomers tijdens onze projecten

HISTORIEK

DOEK werd in 2012 onder de vleugels van vzw Kopspel opgericht door social designer, kunstenaar en kostuumontwerper Lies Van Assche en ontstond uit een ambitie om een duurzame textielwerkplaats te ontwikkelen rond maatschappelijke thema’s zoals solidair samenleven, stedelijkheid, identiteit en duurzaamheid. In 2016 beslist DOEK om deze structuur te verlaten.

DOEK is vanaf 2016 operationeel in een eigen vzw en wordt ‘een textielplatform voor het creëren van nieuwe vormen en regels.’ Het DNA van de organisatie, dat drijft op fundamentele waarden als gelijkwaardigheid en wederkerigheid en inzet op het creëren van ruimte en tijd voor een meerstemmige gemeenschap, blijft behouden. 

Tijdlijn

2012

 

DOEK start als sociaal-artistiek tewerkstellingsproject voor onder andere nieuwkomers en jongeren uit het deeltijds onderwijs. Via opdrachten vanuit de culturele, creatieve en erfgoedsector wordt hen werkervaring op niveau geboden. Jonge makers die duurzaam, circulair en lokaal willen produceren vinden in die periode eveneens de weg naar DOEK.

Tot 2016 huist het atelier van DOEK in de Brede School in Borgerhout. In samenwerking met haar bewoners ontwikkelt Lies Van Assche een co-creatiemethodiek voor het ontwerp en de realisatie van vier reuzen voor  Borgerhout. Door dit project wordt veel ambachtelijk textieltalent onder de nieuwkomers blootgelegd.

Zo ontstaat het project ‘Knooppunt,’ dat focust op textieltalent van nieuwkomers en inzet op de uitwisseling van kennis en technieken. In een volgende fase biedt DOEK ruimte, tijd en materiaal aan, om nieuwkomers te laten groeien in meesterschap. In die periode krijgen concepten als co-working, co-creatie en talentontwikkeling concreter vorm.

Samen met enkele meesters, worden verschillende vakantieateliers voor kinderen georganiseerd, waaronder Tour d’Anvers. DOEK brengt tevens meesters samen voor co-creaties met modeontwerper Ilke Cop en de stadsdichter Maarten Inghels. Er start een eerste residentie en er volgen een aantal ateliers met kunstenaar Sara Dykmans. De kwaliteit van de ontmoeting tussen haar en de meesters staat hierbij centraal. Hier wordt de kiem gelegd van de latere ‘ontmoetingsateliers’.

In 2013 start DOEK een praktisch experimenteel onderzoek naar upcycling van textielreststromen en duurzame textielpraktijken. Dit resulteert onder andere in Texup in 2016.

2016

DOEK is vanaf 2016 operationeel in een eigen vzw en start met het onderzoeken en ontwikkelen van een nieuwe organisatiestructuur om nieuwkomers niet alleen kansen als uitvoerder, maar ook als co-creator te bieden. 

Wie is er bang voor Fatima Sultan? is het eerste project dat het vernieuwde DOEK in samenwerking met Wilde Vlechten vzw en kunstenaar Sara Dykmans opzet. Het geborduurde ontmoetingsspel gaat eind 2016 in première en toert nog steeds doorheen Vlaanderen. 

2019

DOEK richt haar atelier terug op in de gebouwen van muziektheater Walpurgis te Mortsel.
DOEK zet samen met andere partners het onderzoeksproject TOP (Textiel Omschakelings Proces)-atelier (2019-2021) op. Dit project wil aantonen dat het rendabel, opschaalbaar en marktvriendelijk kan zijn om in België hoogwaardige circulaire textielproducten te maken van post-consumer textielreststromen.
In het kader van het Grote Repareer Onderzoek komen vijftien textielreparatie-experts met een hart voor textiel en duurzaam hergebruik samen bij DOEK in Mortsel.

Afghaanse borduurster Nadia Mohmand en Lies Van Assche krijgen een beurs voor het meester-leerlingtraject Afghaans borduren: het behoud van een mondiaal ambacht in het Vlaamse erfgoed.

DOEK brengt tijdens een Tex-Challenge met Timelab (Gent) en Industriemuseum (Gent) kennis en expertise samen om een weefgetouw na te bouwen op basis van oude kennis gecombineerd met digitale technieken. 

Lies Van Assche start met One’s heart on one’s sleeve : textile narratives from the city, een artistiek onderzoek aan de Koninklijke Academie Voor Schone Kunsten in Antwerpen. Ze ontwikkelt een aantal tools, zoals het ‘ontmoetingsatelier,’ die aan de basis liggen van de projecten vanaf 2020.

2020

DOEK is coach bij twee meester-leerlingtrajecten. Voor Kantje Boordje, rond passementerie en  True Colours over de kunst van het textielverven met planten. Beide trajecten resulteren in enkele Collective Wisdom Sessions in 2021 en 2022.

In 2020 wordt het project Sterrenstof (zie ook STST 2.0 in 2021) virtueel vertaald naar Textiel Blind Dates. Textieltalenten worden digitaal opgespoord en ‘gematcht’ tijdens digitale ontmoetingsateliers.

DOEK stapt mee in het project Knottex, waar een verzameling partners de (artistieke) mogelijkheden van de uitheemse en invasieve Japanse duizendknoop als textielbron onderzoekt. 

 

2021

DOEK zet drie projecten op: Collective Wisdom Sessions, STST 2.0. en BIND.

De eerste editie van Collective Wisdom Sessions verzamelt zes groepen mensen rond evenveel thema’s. Via een experimentele participatieve gespreksmethodiek, ontstaat ruimte voor dialoog tussen mensen met verschillende meningen, uit verschillende disciplines, vanuit heel Vlaanderen.

STST 2.0 is de eerste fase van een community art project waarbij Lies Van Assche, twee Afghaanse borduursters en een aantal vrijwillige hosts stadsverhalen verzamelen tijdens nomadische ontmoetingsateliers. Iedereen is welkom om een verhaal over een publieke plaats in de stad te delen en deze plaats te borduren op verschillende ‘stadsdoeken’. 

Tijdens het traject BIND, onderzoekt DOEK hoe ze in een niet-stedelijke omgeving een nieuwe textiel-community kan opbouwen. Hier wordt wederom gewerkt met de methodiek van nomadische ontmoetingsateliers in de publieke ruimte en zet DOEK expliciet in op een zoektocht naar verborgen en bijzonder textieltalent uit de Zuidrand.

In maart 2021 start een co-creatief onderzoekstraject rond de overdracht van stedelijke textielpraktijken binnen de DOEK-community, in samenwerking met ErfgoedLab Antwerpen.

In maart 2022 start het pilootproject Repair d’Anvers. Het doel is het opzetten van een collectief en duurzaam repair-atelier als experiment voor en door een groep vrouwen met een afstand tot de arbeidsmarkt.